Boekenblog 120; De Kinderen Die Niet Terugkwamen: Guus Luijters
In bijna alle kranten van deze week -9 februari- verschenen paginagrote artikelen over het boek van Guus Luijters, In Memoriam, zijn eerbetoon aan de Joodse, Roma- en Sinti kinderen die zijn weggevoerd en vermoord in de Tweede Wereldoorlog.
Het is erg moeilijk om niet vol te schieten van emotie bij het lezen van die artikelen en de vele foto's daarbij. Ik heb het boek nog niet in handen gehad. De bijbehorende tentoonstelling in het Stadsarchief Amsterdam ook nog niet kunnen bekijken, maar dat ga ik natuurlijk wel doen. Ik bereid me voor op een zeer confronterende gebeurtenis. Ik kan me ook heel goed voorstellen dat mensen hierbij zullen breken, want want ik nu al aan foto's zag, is schokkend. En dat terwijl de foto's zelf zeer onschuldig zijn: kinderen afgebeeld met hun ouders, broertjes, zusjes, vriendjes, vriendinnetjes op zomerse dagen. Maar het weten wat er in 1942,1943,1944 met hen gebeurt is hartverscheurend. Ze worden opgehaald, weggebracht naar Westerbork, naar Auschwitz, Theresienstadt, en ze komen nooit meer terug, ze worden daar vermoord.
In Boekenblog 92, Jules Schelvis en Guus Luijters, schreef ik al over de gedichtenbundel van Luijters, Sterrenlied. In die gedichten riep hij het leven op van één van de 18.000 kinderen op die slachtoffer werden van de rassenwaan van de Nazi's. Over Sientje Abram was eigenlijk niets meer bekend dan haar naam, geboorte- en sterfdatum. Luijters was toen al jaren bezig met het documenteren van alle weggevoerde kinderen. Dat boek, in navolging van wat de bekende Nazi-jager Serge Klarsfeld in 1995 in Frankrijk had gedaan, is nu af. 18.000 kinderen krijgen een naam, en van 3.000 kinderen is ook een foto gevonden. Daarmee is een groep die zichzelf geen naam, plaats kon geven, nu eer aan gedaan. Meer is helaas niet mogelijk.
• Expositie in Stadsarchief Amsterdam, Vijzelstraat 32, 10 februari-21 mei, gratis
• Guus Luijters, In Memoriam;de gedeporteerde en vermoorde joodse, Roma en Sinti kinderen 1942-1945. Beeldredactie Aline Pennewaard, Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 994 pp.
• Nederland 2, 12 februari, 14.15, Joodse Omroep, documentaire "Herinnering van een vermoord meisje"
Reageer
Het is niet te bevatten wat er gebeurd is. Ik dacht wel : 'stel dat ik zelf zo'n kind was geweest. En het, onmogelijke, besef had gehad dat er na zoveel jaren nog mensen zijn die recht willen doen aan al die kinderen. Dat zou iets goeds zijn geweest.' Hoe moeilijk het ook is te kijken naar die foto's, die tekst te lezen, het is het minste. Ik ga het boek lezen, ik ga naar de tentoonstelling, en ik ben blij dat Leo er in zijn onvolprezen blog aandacht aan besteedt.
