Boekenblog 121; Schim T.Wippers, pardon reeds: Wim T.Schippers
"Kijk, ik ben voor de televisie gaan werken omdat ik zo moe werd van al die afspraken die gemaakt moesten worden: wie is er nu kunstenaar of niet ? Als we dat niet duidelijk hebben wordt het zo'n zooitje.Vooral De Wilde van het Stedelijk Museum was daar heel sterk in, die wilde precies weten wat nu kunst en wat niet.Anders kun je alles wel kunst noemen, zei hij.Dat is nu precies wat ik beweer: je kunt alles kunst noemen.En ik heb geen zin onder het juk van een indeling te werken."(Wim T.Schippers in gesprek met Doeschka Meijsing,Vrij Nederland, sept 1986).
Precies hierom ben ik waarschijnlijk zo'n fan van Wim T. Ik heb nooit geweten wat kunst is. Vandaar dat ik alles wat ik "mooi" vind waarschijnlijk ook maar kunst noem.Hoef ik daarover niet meer na te denken. Misschien komt dat wel omdat ik-en velen van mijn generatie-opgegroeid zijn zonder het klassieke kunstbesef. Groot geworden onder vaak laag opgeleide ouders die door hard werken hun kinderen de mogelijkheid boden door te studeren.Maar dan zonder de vanzelfsprekende culturele bagage van de hogere burgerij. Maar dit terzijde, als het ware. Zo u wilt.Waarmee we meteen middenin het veelomvattende oeuvre van Schippers zitten.
Het begon met het legen van een flesje gazeuse in de Noordzee (bij Petten,eerst in 1961 en nogmaals, maar nu met een flinke persafvaardiging erbij, 6 dec 1963). En dat leverde meteen deze reactie op: "Dat is geen kunst", riep een toeschouwer. Dat hoort u mij anders ook niet beweren, antwoordde Schippers, met het toen al net afwijkende taalgebruik dat hem zo eigen is gebleven.Gewone taal net even anders uitgesproken, neergeschreven en in net andere volgorde dan als logisch wordt ervaren. Met zo nu en dan nieuwe woorden ("Pollens!") of oude woorden in een andere zinsvolgorde dan we gewend zijn ("Pardon reeds!").
Die woorden kwamen een paar jaar later pas trouwens, Wim T. hield het nog bij typische kunstuitingen als assemblages,collages,tekeningen en scupturen. Maar dan wel anders natuurlijk. Bekijk dat maar eens in Het Beste van Wim T.Schippers/The Best of Wim T.Schippers (1997), een catalogus bij de overzichtstentoonstelling in het Centraal Museum in Utrecht. Die bezocht ik met mijn grote vriend, collega en Schippers-bewondereaar Joop H.Hoogtepunt was ook toen al de pindakaasvloer (1969,Loenersloot), die kortgeleden nog voor zo'fn rumoer zorgde.
Maar wat zorgt bij Schippers nu niet voor rumoer? De man zelf trouwens komt zelf over als een uiterst beminnelijk en opgewekt iemand, niet speciaal uit herrie en lawaai. Maar dat zijn natuurlijk de gevaarlijksten, kijk maar naar André van Duin, die, op een heel andere manier, ook altijd weet te ontregelen.
Enfin,om een kort verhaal lang te houden, in 1966 begon Schippers ons, ja want ik was ook tot wasdom gekomen, via de televisie te schokken,verbijsteren, verwonderen, amuseren. Dat gebeurde met zijn bijdragen aan Hoepla, het jongerenprogramma van de V.P.R.O, samen met Hans Verhagen en Wim van der Linden. Niet alleen de uitzending met het eerste onverbloemde naakt- Phil Bloom, Dagblad Trouw lezend, was meer dan spraakmakend. Het ging maar door in het ontwakende Nederland. En ik vond het natuurlijk geweldig. Het boek dat De Bezige Bij in 1968 het licht deed zien met alle teksten en foto's heb ik nog steeds in bezit (en de OBA gelukkig ook).
Maar het begon echt met het grote onbegrip rond Fred Haché en Barend Servet en het mondde uit in de hype rond de ongrijpbare Sjef van Oekel. Dacht men aan Schippers eerst als een beetje malle, maar wel geestige kunstenaar, nu bleek zijn verbluffend taalvermogen zijn grote kracht.Hij kon het overal in kwijt, en je kon, met alle flauwigheden die zijn werk ook kenmerkt (Wilhelmina Kuttje Jr , dichteres, gebundeld in Kuttje Compleet; het stomvervelende toneelstuk Going To The Dogs, waarin je getracteerd op 7 rondlopende herdershonden en te saaie televisieseries als De Lachende Scheerkwast), eigenlijk nooit kwaad op hem worden, hoe hij ook vaak alle taboes doorbrak- altijd op een vrolijke manier.
Een homo universalis kunnen we Schippers zeker noemen. Het is te zien en horen in boeken,strips,radiowerk, dvd's,toneelwerk, en dit is een onvolledige opsomming. Alle kanten vliegt hij op, nog steeds, bijna 70 jaar oud. En gelukkig blijft hij als Bert voor eeuwig in amusante discussie met Ernie in Sesamstraat!
